Zeer ernstige burn-out ontwikkeld zich langzaam. Emotionele uitputting, depersonalisatie en een verminderd gevoel van eigenwaarde zijn bijna altijd aanwezig. Werkstress die zich over een lange periode opbouwt, kan leiden tot een chronische aandoening met ernstige gezondheidsproblemen.

Maslach Burnout Inventory

Het criterium voor het onderzoeken van de ernst van burn-out is in 1981 vastgelegd in de MBI (Maslach Burnout Inventory). De mate waarin iemand aan burn-out lijdt, kan hierdoor in verschillende categorieën worden ondergebracht.

De symptomen en gezondheidseffecten die horen bij een burn-out kunnen per persoon verschillen.

Genegeerde burn-out kan leiden tot zeer ernstige burn-out

Burn-out wordt vaak genegeerd, net zoals andere mentale problemen en ziektes. De effecten stapelen zich echter langzaam op en veroorzaken ernstige gezondheidsproblemen. Deze gezondheidsproblemen verpesten niet alleen de relaties met jezelf, maar ook met anderen.

Als je een burn-out negeert of niet aanpakt, kan dat grote gevolgen hebben, zoals:

  • 1. Hartziekte en hoge bloeddruk

De meest onderzochte fysieke uitkomst is hart- en vaatziekten, coronaire hartziekte (CHZ). Burn-out kan een gevoel van paniek en angst in het lichaam veroorzaken. Dit creëert metabole en hormonale onbalans. Een verhoogd risico, voornamelijk bij mannen, werd aangetoond in een studie. [1]

  • 2. Ingrijpende fysieke en mentale gevolgen

Burn-out bleek naast hartziekte een belangrijke voorspeller te zijn van de volgende gezondheidsproblemen: hoge cholesterol, diabetes type 2, pijn in spieren en gewrichten, langdurige vermoeidheid, hoofdpijn, maag-darmproblemen en ademhalingsproblemen.

De gevolgen op mentaal vlak waren onder andere: depressie, het gebruik van middelen om te kalmeren of antidepressiva, opname in het ziekenhuis wegens psychische aandoeningen en symptomen van slechte gezondheid.

Dit onderzoek laat de fysieke en psychologische gevolgen zien van werkgerelateerde burn-out [2].

  • 3. Slaapstoornissen

Als de hersenen niet ontspannen, kan dat leiden tot slapeloosheid en andere slaapproblemen. Dit is het gevolg van de voortdurende staat van waakzaamheid die slaapgebrek veroorzaakt.

  • 4. Minder zin in het leven

Wanneer werk en het persoonlijk leven uitzichtloos en eentonig zijn, kan dit zo’n negatieve invloed hebben op het moreel, dat het gevoel van tevredenheid steeds meer afneemt.

Mensen die langere tijd hormonale onevenwichtigheden hebben, hebben een grotere kans op het krijgen van deze aandoeningen.

  • 5. Lage immuniteit

Een veel voorkomend symptoom van burn-out is een algemeen neerslachtig humeur. Verdriet, angst paniekgevoelens, zich zorgen maken en vermoeidheid gaan hiermee gepaard. Burn-out kan ook een voorspeller van ziekenhuisopnames zijn vanwege psychische aandoeningen [3].

Een neerslachtig humeur en weinig energie kunnen het lichaam schaden. Het immuunsysteem kan verzwakken, waardoor het lichaam kwetsbaarder wordt voor het ontwikkelen van infecties.

Laatste fasen voor burn-out

Zelfs in deze toestand zijn burn-outs nog omkeerbaar. In sommige gevallen is een persoon echter niet meer in staat de prikkels te corrigeren en kan hij zich niet meer aanpassen aan de (werk)omgeving. 

De fasen van burn out worden onder andere weergegeven in het 12 fasen model van burn out. Hier een opsomming van enkele gevolgen die mannen ervaren in de laatste fasen voor burn-out:

  • 1. Alcohol- en drugsmisbruik

Deze gewoonten worden sterk geassocieerd met de depersonalisatiefase (fase 9 en 10) van burn-out. Mannen lopen meer risico om alcoholisme en drugsverslaving te ontwikkelen wanneer hun geestelijke gezondheid wordt aangetast tijdens een burn-out.

Meer informatie over burn out symptomen bij mannen? Lees dan: symptomen burn out man

  • 2. Sociaal isolement

Wanneer iemand het gevoel heeft dat hij de controle over zijn leven verliest, kan dit leiden tot sociaal isolement (fase7). Men komt aan op een punt waarop het lijkt dat het beter is om je af te sluiten van de wereld, als een soort ontsnappingsroute.

  • 3. Anhedonie

Het kenmerkt zichzelf door anhedonie; dat is het niet meer kunnen ervaren van vreugde. Kenmerkend zijn: depressieve stemming, vermoeidheid of verlies van energie, verminderde concentratie, gevoelens van waardeloosheid, verminderde of verhoogde eetlust, slaapproblemen (hypersomnie, slapeloosheid) en zelfmoordgedachten (dit zijn diverse fasen van het model).

  • 4. Psychische problemen

Angst is een beschermende reactie van het lichaam op fysiologische stressoren. Langdurige angst kan leiden tot psychische problemen die het dagelijks functioneren van een persoon beïnvloeden.

  • 5. Depressie

Fase 12, de laatste fase voor burn-out is depressie: je bent zo moe dat niets meer lijkt te lukken. Alle dagen zijn donker. Je voelt je verloren. (fase 11, de laatste fase voor burn-out).

Kan een burn-out blijvend zijn?

Het lijkt soms bijna onmogelijk om de negatieve spiraal van uitputting te doorbreken. Burn-outs zijn echter volledig omkeerbaar. Wanneer zelfhulp niet aanslaat, is het tijd om hulp van een professional in te roepen. Als je de stressfactoren (intern en extern) in je leven aanpakt, voorkom je burn-out of genees je burn-out. Met de juiste hulp zit je snel weer op de goede weg.

Referenties

  1. Appels A, Schouten E. Burnout as a risk factor for coronary heart disease. Behav Med. 1991;17(2):53–9. doi: 10.1080/08964289.1991.9935158 [PubMed] [Google Scholar] [Ref list]
  2. Salvagioni D.A.J., Melanda F.N., Mesas A.E., González A.D., Gabani F.L., de Andrade S.M. Physical, psychological and occupational consequences of job burnout: A systematic review of prospective studies. PLoS ONE. 2017;12:e0185781. doi: 10.1371/journal.pone.0185781. [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar] [Ref list]

Lees ook:

Alle symptomen van een burn out op een rij? Lees dan: symptomen burn out

(Visited 2.245 times, 1 visits today)