Een onrustig gevoel is vaak moeilijk te omschrijven en kan zich in verschillende symptomen aandienen. Het is vaak een uitdaging om de oorzaak vast te stellen. Waar komt dat gevoel vandaan? Onrustig gevoel in je hoofd? Onrustig gevoel in je buik? Onrustig gevoel in je bovenlichaam?

We hebben het allemaal wel eens ervaren: een onrustig gevoel. Persoonlijke en sociale factoren zijn vaak de aanleiding. De eisen van de samenleving maken het moeilijker en moeilijker voor mensen om te ontspannen en mensen ervaren steeds meer onrust.

Onrustig gevoel in lichaam

Een gevoel openbaart zich altijd in je lichaam. We hebben het immers over een gevoel. Gaan er gedachten aan vooraf of veroorzaakt het juist gedachten? Of is het een combinatie van beiden?

Veel mensen zijn zo gewend geraakt aan een onrustig gevoel in het lichaam dat ze de gevolgen ervan negeren

Veel mensen zijn zo gewend geraakt aan een onrustig gevoel in het lichaam dat ze de gevolgen ervan negeren. Toch is het belangrijk de oorzaak te achterhalen en je bewust te worden van het effect op je algehele gezondheid. Het is in de meeste gevallen niet normaal om je rusteloos te voelen namelijk.

Een niet te plaatsen onrustig gevoel, wat is dat?

Een onrustig gevoel uit zich in het lichaam en kan een constante drang zijn om het lichaam te bewegen. Deze rusteloosheid kan je mentale toestand weer beïnvloeden en ervaren worden als een onvermogen om in rust te blijven. Je hebt moeite met concentreren en kunt niet ontspannen. Het kan ook een fysieke aandoening zijn, zoals het rustelozebenensyndroom.

Onrustig gevoel symptomen: interne en externe stressoren

Een onrustig gevoel in het lichaam kan voortkomen uit zowel externe als interne stressoren. Stressoren worden ook wel oorzaken van stress en stress symptomen genoemd. Ze kunnen opkomen op het werk of in je vrije tijd, lichamelijk of emotioneel, van buiten of van binnen.

Stressoren worden ook wel oorzaken van stress genoemd

Stressoren van buitenaf (extern) worden veroorzaakt door de omgeving en stressoren van binnenuit (intern) hebben te maken met de innerlijke wereld van de persoon zelf. Deze gaan gepaard met verschillende symptomen.

Externe factoren

1. Het sociale dilemma

Een veelvoorkomende oorzaak van onrustige gevoelens is sociale druk. We komen allemaal in situaties terecht waarin we moeten voldoen aan sociale verwachtingen.  

In het sociale dilemma gaat rusteloosheid gepaard met symptomen en gevoelens als angst, vrees en zelfs paniekaanvallen. Ook zweten, blozen en rillen komen voor.

Sociale situaties kunnen vervelend zijn omdat ze je uit je comfortzone kunnen halen. Een rusteloos gevoel in het lichaam kan de geest in beslag nemen. Dit kan het rusteloze gevoel nog verder aanzetten.

Voorbeelden:

® Iemand staat op het punt een mondelinge presentatie te geven

® Een danser vlak voor de voorstelling

® Er is een algemene angst voor het publiek

® Angst voor naalden of angst voor het zien van bloed

Dit wordt ook wel ‘plankenkoorts’ of ‘prestatieangst’ genoemd.

2. Correlatie met stress

Stress beïnvloedt zowel de mentale als de fysieke aspecten van de gezondheid. Stress op het werk kan chronisch worden en mensen naar een burn-out brengen. 

Zodra je in een burn-out zit, ervaar je een veelvoud van symptomen. Het kan betekenen dat je minder sociaal bent, onzeker bent, weinig motivatie hebt en je niet erkend of voldaan voelt.

Een combinatie van rusteloosheid en slapeloosheid zijn klassieke tekenen bij een beginnende burn-out

Burn-out herkennen is vaak een uitdaging. Een combinatie van rusteloosheid en slapeloosheid zijn klassieke tekenen bij een beginnende burn-out. 

Iemand die zich hulpeloos, afstandelijk en emotioneel uitgeput voelt, lijdt op alle fronten in het leven. Werk is hierbij vaak een bepalende factor. 

Wanneer je niet meer geïnteresseerd bent en niet optimaal kunt werken, ga je falen. Rusteloosheid vereist in dit geval onmiddellijke aandacht.

3. Letsel en infecties

Als je je lichaam letsel oploopt, kan dat leiden tot rusteloosheid. Soms kan een ongeluk, of zelfs een klein wondje bij sommige mensen, een groot verschil maken in hun gezondheid.

Externe stressoren veroorzaken bijna altijd de ‘vecht- of vluchtreactie in het lichaam. Als gevolg hiervan ondergaat het lichaam verschillende stimulerende veranderingen, bijvoorbeeld verhoogde hartslag, bloeddruk, ademhalingssnelheid en verhoogde spierkracht [1].

Interne factoren

Wanneer het lichaam uit balans is, zal dit altijd onrust veroorzaken. Dit is normaal gesproken van korte duur. In uitzonderlijke gevallen kan het echter langer duren.

1. Geestelijke toestand en stabiliteit

Als je niet lekker in je vel zit en regelmatig angsten hebt, is dat vaak de voorspeller van rusteloosheid. Gegeneraliseerde angststoornis (GAS) is een van de meest voorkomende angststoornissen in de algemene bevolking [2]

Een angststoornis zorgt ervoor dat mensen zich voortdurend druk maken over de alledaagse problemen

Een angststoornis zorgt ervoor dat mensen zich voortdurend druk maken over de alledaagse problemen. In vergelijking met een iemand met GAS, zou iemand die in optimale gezondheid verkeert deze uitdagingen vrij gemakkelijk aankunnen. 

Rusteloosheid is bij GAS de meest voorkomende klacht. De symptomen die hiermee gepaard gaan zijn prikkelbaarheid, slaapverstoring en een gespannen gevoel. Concentratiestoornissen zijn ook een probleem bij deze groep, net zoals trillende benen en friemelen kenmerkend zijn voor GAS.

2. Psychische stoornissen

Andere psychische aandoeningen kunnen ook een gevoel van rusteloosheid veroorzaken. Elke stoornis heeft een patroon van symptomen. 

Rusteloosheid komt bij bijna allemaal voor. De lijst bevat bijvoorbeeld depressieve stemmingsstoornis, aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD), obsessief-compulsieve stoornis (OCD), bipolaire persoonlijkheidsstoornis (BPD), enz.

Wanneer we het hebben over rusteloosheid bij mensen, kunnen we psychische stoornissen niet negeren. 

3. Degeneratieve ziekten

Veel ziektes die de hersenen aantasten, veroorzaken onrust. Bijvoorbeeld de tremor, stijfheid, spierkramp en spasmen die bij parkinson voorkomen. 

Veel ziektes die de hersenen aantasten, veroorzaken onrust

De ziekte van Alzheimer gaat gepaard met pijn in het lichaam en een achteruitgang van de cognitieve functies. Mensen die getroffen zijn, ervaren een vermindering van de kwaliteit van leven.

4. Voedingstekort

Voedingstekorten zijn een belangrijke oorzaak van zwakte, verlies van behendigheid en slechte kwaliteit van leven. Een tekort aan vitamines, zoals B6 en B12, veroorzaakt bijvoorbeeld neurologische symptomen. 

Patiënten die lijden aan een gebrek aan voedingsstoffen in het lichaam kunnen algemene rusteloosheid ervaren als gevolg van schade aan bijvoorbeeld de zenuwen in het lichaam.

Bloedarmoede door ijzertekort geeft lethargie, bewustzijnsverlies, bleke huid, duizeligheid, enz.

5. Gebruik van stimulerende middelen

Overstimulatie van de hersenen kan ontspanning verstoren. Cafeïne, tabak en theofylline uit koffie, sigaretten en thee maken je prikkelbaar en rusteloos. Als ze in gecontroleerde doses worden ingenomen, helpen ze de hersenen scherp te houden. 

Overstimulatie van de hersenen kan ontspanning verstoren

Ook wanneer je een te hoge dosis van een medicijn, zoals een opioïde of een amfetamine neemt, ervaar je onrust in je lichaam.

6. Rustelozebenensyndroom

Het Restless Leg Syndrome (RLS) is een uitzondering als we het over een niet te verklaren onrustig gevoel hebben. RLS is een aandoening van de zenuwen die gepaard gaat met een onaangename behoefte om de benen te bewegen wanneer men stilzit. 

Het verlicht door lopen en bewegen, het komt terug zodra de beweging stopt. RLS is het meest verkeerd gediagnosticeerde syndroom. Wanneer iemand niet tijdig wordt gediagnosticeerd, kan dat schadelijk zijn voor alle aspecten van zijn gezondheid.

7. Andere klinische vormen van rusteloosheid

Rusteloosheid door andere klinische aandoeningen bestaat bijvoorbeeld uit migraine, clusterhoofdpijn, nierstenen, enz.

Onrustig gevoel in lichaam s nachts

Er zijn veel goede redenen waarom je goed moet slapen. Het is belangrijk dat je je lichaam en geest “reset” voor een goede hersenfunctie, een stabiele stemming en cellulair herstel.

Het is belangrijk dat je je lichaam en geest “reset” voor een goede hersenfunctie, een stabiele stemming en cellulair herstel

Het is spijtig dat niet iedereen de kans krijgt om de rust te pakken die ze nodig hebben. Steeds meer Nederlanders beseffen dat het krijgen van de aanbevolen 7 tot 9 uur slaap per nacht een ‘onbereikbare droom’ is geworden. Of het nu gaat om een pasgeboren baby of een honden pup, een niet te stoppen gedachten stroom ’s avonds laat, of gewoon te veel ’to do’s’ op onze lijsten.

Hoewel het normaal is om af en toe een nacht te woelen en te draaien, kan een chronisch onrustig gevoel gevoel een grote invloed hebben op je kwaliteit van leven, waardoor je overdag slaperig en prikkelbaar bent. Een tekort aan slaap kan ook gewichtstoename veroorzaken en je immuniteit omlaag brengen, waardoor je kwetsbaarder wordt voor virussen.

De meeste mensen die chronisch tekort slapen ervaren bijna altijd een onrustig gevoel in het lichaam ’s nachts. De geest kan eindelijk tot rust komen maar gooit nog wel even alles eruit wat nog aandacht nodig heeft, terecht of onterecht. De bijbehorende onophoudelijke stroom van gedachten kan een waterval van ellende veroorzaken.

Diagnose?

Rusteloze gevoelens kunnen alleen worden achterhaald als je weet wat het is en je er bewust van bent. Zelfevaluatie is een veelvoorkomend advies. Een goede arts vraagt altijd uitgebreid naar je klachten. Symptomen die kenmerkend zijn voor een aandoening helpen een arts een juiste diagnose te stellen.

Aanhoudende symptomen van onrust kunnen wijzen op een meer diepergaand probleem. Rusteloosheid als gevolg van een veeleisende werkomgeving moet snel worden gesignaleerd. Burn-out, door chronisch opgelegde stress, heeft namelijk vergaande gevolgen voor de kwaliteit van leven.

Raadpleeg altijd een arts of huisarts voordat je zelf een diagnose stelt of zelfmedicatie toepast

Wat te doen bij een onrustig gevoel

De eerste stap in de zorgverlening is de juiste diagnose. Na de diagnose worden verschillende stressoren in kaart gebracht en er wordt een behandelplan opgesteld. Enkele voorbeelden:

I. Cognitieve gedragstherapie 

CGT is een goede behandeling voor sociale problemen. Wanneer we ons regelmatig aan stressvolle emoties en situaties blootstellen, leert ons lichaam hiermee om te gaan. CGT leert positieve zelfpraat en het aannemen van gezonde gewoonten. GAS wordt bij voorkeur psychologisch behandeld. 

Psychische aandoeningen, die niet worden aangepakt, verergeren met de tijd. De symptomen die erbij horen, maken het leven voor de getroffenen minder aangenaam en beperken kwaliteit van leven. 

CGT, psychodynamische therapie en interpersoonlijke therapie zijn langetermijnbenaderingen van zelfzorg.

II. Strategieën om burn-out om te keren

Wanneer je je bevindt in een situatie waarin je je onrustig voelt door de externe omgeving, is het verstandig om die plek tijdelijk of permanent te verlaten: als je bloed niet kan zien, kan het je ook niet bang maken.

Deze truc kan helpen tegen stress en burn-out symptomen. Werk en financiële belasting zijn onvermijdelijk. Het is heel belangrijk een strategie te bedenken die een gezonde manier van werken biedt. Een goede werkethiek is wanneer je “werk” in je leven past en nooit andersom. 

Een manier om jezelf te controleren is door jezelf vragen te stellen en je te herinneren wat je gedaan hebt

Een manier om jezelf te controleren is door jezelf vragen te stellen en je te herinneren wat je gedaan hebt. “Eet ik genoeg?” “Slaap ik genoeg?” “Beweeg ik regelmatig?” “Verwerk ik mijn gevoelens en emoties goed?” Dit zijn een paar voorbeelden van hoe zelfevaluatie kan werken. 

Als het niet lukt je situatie je situatie te veranderen, is therapie de oplossing. De mening van een expert als een lifecoach krijgen is een andere vorm van zelfzorg. Belangrijk om te onthouden is dat je burn-out en stress kunt omdraaien en dat je volledig kunt herstellen.

Je kunt je verloren voelen wanneer je aan je reis naar welzijn begint. Vaak kunnen behandelingen je veerkracht vergroten en je rusteloze gevoel uit het lichaam krijgen.

III. Goede voeding

Voedseltekorten kunnen weer goed komen met de juiste behandeling. Algemene lichamelijke zwakte en rusteloosheid kunnen worden behandeld met een juist voedingspatroon en supplementen.

IV. RLS

Leefstijl adviezen en remedies die je thuis kunt toepassen, zijn helpend bij het controleren of oplossen van RLS[3]. De klachten van rusteloze benen kunnen soms verlicht worden door massages, warmtebehandelingen of koude kompressen. Een goede slaaphygiëne betekent: de juiste houding, voldoende beweging en weinig cafeïne.

Conclusie

Het punt dat we hier proberen te maken is dat een “onrustig gevoel” in het lichaam niet als onbelangrijk moeten worden beschouwd. Diverse aandoeningen, ziekten of stressoren kunnen het onrustige gevoel in gang zetten. 

Bedenk dat het lichaam altijd op zoek is naar homeostase, naar balans. Wanneer dat niet zo is kan dat zich uiten in een onrustig gevoel. Het voorkomen van terugkerende symptomen is de basisgedachte bij het behandelen van de onderliggende oorzaken.

Als de eerste tekenen weer terugkomen, moet je onmiddellijk opletten. Een rusteloos gevoel kan namelijk vele oorzaken hebben.

Referenties

  1. Chu B, Marwaha K, Sanvictores T, et al. Physiology, Stress Reaction. [Updated 2022 Sep 12]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541120/
  2. J. Alonso, J.P. Lepine. Overview of key data from the European study of the epidemiology of mental disorders (ESEMeD). The Journal of Clinical Psychiatry, 68 (2) (2007), pp. 3-9 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17288501/
  3. The long-term treatment of restless legs syndrome/Willis-Ekbom disease: evidence-based guidelines and clinical consensus best practice guidance: a report from the International Restless Legs Syndrome Study Group. Garcia-Borreguero D, Kohnen R, Silber MH, et al. Sleep Med. 2013;14:675–684. [PubMed] [Google Scholar] [Ref list]
(Visited 1.988 times, 6 visits today)